OpenAI pokazuje, jak seniorzy mogą korzystać ze sztucznej inteligencji w codziennym życiu

Firma OpenAI ogłosiła uruchomienie ogólnokrajowej inicjatywy Older Adults AI Skills Jam, pokazując, w jaki sposób seniorzy mogą bezpiecznie i praktycznie wykorzystywać narzędzia, jakie oferuje sztuczna inteligencja. We współpracy z Older Adults Technology Services (OATS) – organizacją zrzeszoną w strukturach AARP – twórcy ChatGPT zorganizowali bezpłatne, stacjonarne warsztaty edukacyjne dla 1000 osób starszych w 10 miastach Stanów Zjednoczonych. Przedsięwzięcie, realizowane w ramach OpenAI Academy oraz programu Senior Planet, stanowi kolejny etap wieloletniego partnerstwa mającego na celu przełamywanie barier pokoleniowych w dostępie do innowacji i podnoszenie kompetencji cyfrowych w codziennym funkcjonowaniu.

Cyfrowa zmiana pokoleniowa: Seniorzy coraz aktywniej korzystają ze sztucznej inteligencji

Stereotypowe postrzeganie generatywnych modeli językowych jako domeny wyłącznie programistów i młodych entuzjastów technologii dynamicznie traci na aktualności. Z oficjalnych danych przedstawionych przez OpenAI wynika, że osoby starsze coraz śmielej sięgają po rozwiązania konwersacyjne w poszukiwaniu praktycznych porad, informacji oraz wsparcia w redagowaniu tekstów. W Stanach Zjednoczonych odsetek wiadomości w ChatGPT powiązanych z użytkownikami w wieku co najmniej 55 lat wzrósł w ciągu zaledwie jednego roku z 6% do blisko 10%.

Ten zauważalny wzrost wynika przede wszystkim ze specyfiki naturalnego dialogu – interakcja z modelem nie wymaga znajomości specjalistycznych komend ani żargonu technicznego. Bariery wstępne ulegają dalszemu zatarciu, ponieważ dla osób stawiających pierwsze kroki w cyfrowym świecie udostępniono ChatGPT bez logowania, co pozwala wypróbować możliwości asystenta bezpośrednio w przeglądarce internetowej, bez konieczności przechodzenia procedury rejestracji czy zapamiętywania haseł.

Codzienne wsparcie: Od pism urzędowych po nowe pasje

Program Older Adults AI Skills Jam kładzie nacisk na bezpośrednie przełożenie technologii na codzienne sytuacje życiowe. Dla wielu uczestników największą wartością okazuje się możliwość szybkiego „przetłumaczenia” skomplikowanej korespondencji urzędowej, niezrozumiałych klauzul w umowach konsumenckich czy zawiłych rachunków za media i świadczenia medyczne. Model językowy potrafi w kilka sekund wyodrębnić najważniejsze terminy płatności lub wyjaśnić skomplikowaną terminologię przystępnym językiem.

Innym istotnym obszarem jest organizacja czasu wolnego i rozwijanie zainteresowań. Seniorzy wykorzystują ChatGPT do układania spersonalizowanych planów wycieczek – z uwzględnieniem tempa spaceru czy dostępności infrastruktury dla osób starszych – a także do poszukiwania inspiracji kulinarnych i ogrodniczych czy pisania wspomnień dla wnuków. W trakcie zajęć instruktorzy pokazują, jak pisać prompty, aby sztuczna inteligencja odpowiadała precyzyjnie, trzymała się faktów i dostosowywała ton wypowiedzi do oczekiwań pytającego.

Choć opisywany cykl warsztatów został zorganizowany w Stanach Zjednoczonych, transformacja ta ma wymiar międzynarodowy. Narzędzia konwersacyjne doskonale radzą sobie z wielojęzycznością – również w Polsce ChatGPT po polsku pozwala osobom starszym na swobodne formułowanie pytań i uzyskiwanie rzetelnych odpowiedzi w ojczystym języku, bez barier lingwistycznych.

Bezpieczeństwo cyfrowe: ChatGPT jako tarcza przed oszustwami

Kluczowym filarem Older Adults AI Skills Jam jest cyberbezpieczeństwo. Osoby starsze należą do grupy szczególnie narażonej na wyrafinowane ataki socjotechniczne, phishing oraz fałszywe powiadomienia o zablokowanych kontach czy rzekomych problemach bliskich. Z tego względu organizatorzy uczą uczestników, jak wykorzystywać model językowy w roli „drugiej pary oczu” do natychmiastowej weryfikacji podejrzanych wiadomości.

W programie szkoleniowym wdrożono prostą zasadę postępowania: „zatrzymaj się, pomyśl i zapytaj” (pause, think, and ask). Kursanci poznają klasyczne sygnały alarmowe stosowane przez oszustów:

• wywieranie silnej presji czasu i żądanie natychmiastowego działania,
• prośby o zachowanie poufności przed rodziną lub bankiem,
• niezweryfikowane linki, nietypowe załączniki i zniekształcone adresy nadawców.

Skala tego zjawiska w wymiarze globalnym jest ogromna: użytkownicy na całym świecie pytają ChatGPT dziesiątki milionów razy w tygodniu o pomoc w ocenie podejrzanych e-maili, SMS-ów oraz podejrzanych stron internetowych. Działania edukacyjne realizowane z OATS stanowią uzupełnienie wewnętrznych mechanizmów OpenAI w zakresie wykrywania nadużyć i przeciwdziałania przestępczości cyfrowej.

Ogólnokrajowa skala: 10 miast i lokalne społeczności

Warsztaty Older Adults AI Skills Jam zostały zaplanowane w 10 lokalizacjach w całych Stanach Zjednoczonych, we współpracy ze sprawdzonymi ośrodkami wspierającymi osoby starsze. W przedsięwzięciu wzięły udział placówki Senior Planet w Denver (Kolorado), Miami (Floryda), San Antonio (Teksas), hrabstwie Montgomery (Maryland) oraz Queens (Nowy Jork). Dodatkowo warsztaty zorganizowano w Mirowitz Center w St. Louis (Missouri), Senior Community Services w aglomeracji Minneapolis–Saint Paul (Minnesota), Nashville Public Library i FiftyForward w Nashville (Tennessee), Fresno EOC we Fresno (Kalifornia) oraz LEARN Idaho w Boise (Idaho).

Uczestnicy spotkań stacjonarnych zyskali nie tylko praktyczne przeszkolenie pod okiem wykwalifikowanych trenerów, ale również roczny, bezpłatny dostęp do wersji ChatGPT Plus oraz pakiety materiałów instruktażowych. Wymiana doświadczeń i pytań zadawanych podczas sesji posłuży OpenAI Academy do udoskonalania kolejnych modułów edukacyjnych.

Wieloletnia strategia przeciw wykluczeniu cyfrowemu

Inicjatywa Older Adults AI Skills Jam nie jest jednorazową akcją wizerunkową, lecz elementem długofalowego porozumienia. Już w 2024 roku organizacja OATS otrzymała grant z Societal Resilience Fund – funduszu zainicjowanego wspólnie przez OpenAI i Microsoft – dedykowany rozwijaniu odporności społecznej na dezinformację oraz budowaniu alfabetyzacji cyfrowej seniorów.

Partnerstwo OpenAI z AARP i OATS dowodzi, że integracja osób starszych z nowoczesnymi technologiami wymaga systemowego podejścia: od bezpłatnych kursów stacjonarnych, przez serie wideo OpenAI Academy, aż po regularne badania preferencji i obaw seniorów. Włączenie tej grupy społecznej w rewolucję technologiczną pokazuje, że sztuczna inteligencja może stać się realnym narzędziem wyrównywania szans, ułatwiającym codzienne życie i wzmacniającym bezpieczeństwo najstarszych użytkowników sieci.